• 50 jaar : Waar Abraham de mosterd haalt

    , ,



    Laat ik hier vanaf die rots in de noordzee eens eerlijk en open zijn. Iemand zei ooit eens de gevleugelde woorden; 'Het internet is alleen voor eerlijke mensen. Als je iets te verbergen hebt hoor je hier niet thuis'. Het tonen van een beetje openhartigheid past ook heel mooi bij het boek genaamd 'Public Parts' dat ik op dit moment aan het lezen ben. Gescheven door Jeff Jarvis, een visionair die ik hoog heb zitten vanwege de zinnige dingen die hij zowel in zijn boeken als op zijn blog 'Buzzmachine' schrijft. Volgens hem leven we in een wereld waarin 'het tonen van openheid' en 'het delen van informatie' het uitgangspunt voor een nieuwe maatschappij vormen.

    Fred als puber

    Ik ben altijd een onzeker ventje geweest. Als tiener was ik slecht in sport (met name teamsporten) en dat leverde vaak hoongelach op. De eerste ervaringen met meisjes waren ook niet bepaald een succes en onze verhuizing naar Twente zorgde voor een definitieve identiteitscrisis. Als puber uit het westen kwam ik terecht op een middelbare school in Ootmarsum waar men westerlingen per definitie wantrouwt en plattelandspubers deden daar het hardst aan mee. Het hielp ook niet dat ik toen al een beetje 'nerdy' was, iemand die liever een goed boek las dan aan crossbrommers te sleutelen.

    Vanweg deze enigszins traumatische jeugd ontwikkelde zich het idee dat ik terug moest naar het westen vh land. Ik koos uiteindelijk voor een opleiding aan de school voor Fotografie. Terugkijkend op mijn leven heb ik daar mijn eigenwaarde gevonden. Ik bleek uiteindelijk zelfs aanleg te hebben om een onderscheidend fotograaf te worden en werd me hier ook langzamerhand van bewust. In de tien jaar die ik in het westen doorbracht leerde ik vooral om ongeforceerd met mensen om te gaan. Ik maakte vrienden die dezelfde interesses deelden en schaamde me er niet meer voor om een eigen (soms afwijkende) mening te verkondigen. Een periode in mijn leven waarbij ik me in staat voelde om de hele wereld te veroveren.

    Terug naar Twente

    Na de onverwachte dood van mijn vader die viel te vroeg stierf, en het feit dat kort daaropbij mijn moeder MS werd geconstateerd, stond de exploitatie van het ouderlijk bedrijf ineens op de tocht. Mijn ouders hadden in 1974 een Theehuis met een aantal vakantiehuisjes in Twente gekocht, destijds de reden voor onze verhuizing naar het oosten van het land. Ondanks de ervaringen uit mijn puberjaren voelde ik me als oudste zoon min of meer verplicht om dit familiebedrijf voort te zetten en bevond ik me samen met mijn kersverse vrouw en pasgeboren dochter in 1991 opnieuw in Twente. Dit keer als horecauitbater van nog geen dertig jaar oud.

    Ontheemd in Twente?

    Met hard werken bloeide het bedrijf langzaam op, vooral dankzij de inzet en gevoel voor smaak van mijn vrouw Annebel. Maar al na een paar jaar besefte ik dat het een verkeerde beslissing was voor mijn persoonlijke levensgeluk. Wat ik voorheen eigenlijk al wist is het feit dat ik niet geschikt ben voor de horeca. Ik ben niet zo stressbestendig en kan al helemaal niet tegen die sociale prietpraat die je als gastheer met onbekende gasten pleegt te hebben. Ook het ongemakkelijke gevoel in de omgang met de Twentse dorpelingen was na het trauma van mijn puberjaren nog niet verdwenen. Ik voelde me opnieuw een onzeker ventje in een wereld die de mijne niet was.

    Ik kreeg echter al snel een tweede kans om te vluchten. Omdat ik al vroeg met computers en internet in de weer was begon ik te pionieren met webdesign in een tijd dat het nieuwe medium nog in de kraamkamer was. Binnen de kortste keren viel mijn werk op en na een publicatie in een toonaangevend magazine was ik ineens partner in een nieuw opgericht internetbedrijf in Amsterdam dat websites voor uitgevers bouwde. Ons kantoor in de Nieuwmarkt buurt beschikte over een slaap- en badkamer zodat ik door de week veel in Amsterdam verbleef met mensen die dezelfde passies deelden.

    Gespleten persoonlijkheid

    De kleine twintig jaar waarin ik wekelijks omschakelde tussen werkzaamheden in de technologiesector in het westen van het land en dat van horecauitbater in Twente heeft tot een gespleten persoonlijkheid geleid. Mensen die me als als webdesigner bij NetSense, of later als manager bij Apple of hoofdredacteur van P/f hebben leren kennen zagen een heel ander persoon dan buren of medewerkers van het Theehuis in Twente.

    De voortvarende carrière in het westen zorgde voor een zekere overmoed. Ik heb in deze periode nooit zelf hoeven te soliciteren, rolde overal in omdat ik simpelweg werd gevraagd. Een mooie manier om je zelfvertrouwen op te krikken toch? In Twente werd de stelligheid waarmee ik sommige dingen verkondigde vaak uitgelegd als arrogantie en misschien was het dat ook wel. Terugkijkend op die periode denk ik dat ik de fout heb gemaakt om twee persoonlijkheden toe te laten en niet altijd gewoon mezelf te zijn. Zo vraag ik me af waarom iemand van vijftig enerzijds nog altijd die onzekerheid voelt en tegelijkertijd met bravoure volle zalen kan toespreken of op z'n gemak met een directeur van een groot bedrijf een deal bespreekt. Of was die bravoure gewoon zelfoverschatting?

    Identiteitscrisis?

    Op dit punt in mijn leven zal toch langzamerhand duidelijk moeten worden wie, en vooral 'wat' ik nu eigenlijk ben. Die vraag heeft me het afgelopen jaar wel bezig gehouden. Na een paar vernederende ervaringen tijdens mijn laatste twee banen heb ik me teruggetrokken in Twente waar ik me in eerste instantie heb gestort op een aantal achterstallige projecten voor ons bedrijf. Nu dat zo'n beetje op de rails staat zal ik mezelf opnieuw moeten profileren. Dit keer zonder een kunstmatig gecreëerd imago.

    Als ik op een rijtje zet wat ik heb gedaan en geleerd in de afgelopen vijftig jaar dan ontstaat er een interessante mix:
    1. Vanwege een creative opleiding heb ik geleerd hoe belangrijk creatieve processen zijn in vele onderdelen van het bedrijfsleven of onze maatschappij. Alhoewel ik nooit fotograaf of ontwerper ben geworden ben ik wel heel goed in staat om kwaliteit en talent te herkennen.
    2. Vanwege het feit dat we nu al dertig jaar een eigen bedrijf runnen heb ik veel geleerd over bedrijfsvoering en alle bijkomende vraagstukken die het mkb kenmerken. Door twee keer een periode als manager bij een van de meest invloedrijke bedrijven ter wereld te mogen dienen heb ik ook geleerd hoe een complexe multinational gerund kan worden als een klein bedrijf. Apple staat erom bekend dat men bedrijfsprocessen zo goed weet te optimaliseren dat het nooit een bureaucratisch logge organisatie wordt.
    3. Vanwege mijn werk als auteur en hoofdredacteur heb ik geleerd hoe belangrijk communicatie en publiciteit is maar vooral ook waar de inhoud van het gecommuniceerde aan moet voldoen.
    4. En tot slot de laatste en meest belangrijke: Door een jarenlange ervaring en nauwe betrokkenheid in de digitale sector zoals webdesign en content management systemen, besturingssystemen, digitalisering van fotografie, social media, digitale video en mobiele technologie beschik ik over een brede hoeveelheid kennis en passie die het mogelijk maakt om dingen met elkaar te verbinden. Een groter plaatje te overzien.

    Kortom, dit alles overpeinzend op die rots van Helgoland is het eigenlijk wel duidelijk. Ik ben een grijze vijftiger met een hoop levenservaring die zich niet meer kan voorstellen dat er een wereld bestaat zonder internet, mobieltjes of social media. Iemand die niet begrijpt dat er nog mensen van mijn leeftijd zijn, of zelfs jonger (ik zal de 70 plussers voor het gemak maar even ontzien), die stug vast blijven houden aan oude tradtionele gewoonten zoals het lezen van krant of boek op papier, naar een reisbureau gaan om een vakantie te boeken, een landkaart uitvouwen als ze onderweg zijn, een emailtje uitprinten om te bewaren, notulen uitprinten voor tijdens de vergadering, een telefoonboek pakken om een nummer op te zoeken, naar het acht uur journaal kijken omdat het nu eenmaal om acht wordt uitgezonden en social media maar onzin en tijdverspilling vinden.

    Arrogant?

    Laat ik dan een keer echt arrogant zijn. Ik heb de afgelopen twintig bijna continu gelijk gehad...

    Toen ik twintig jaar geleden voor het eerst mijn modem opstartte omdat ik nieuwsgierig was naar het internet (let wel dat was nog in de tijd voordat het World Wide Web ontstond), besefte ik instinctief hoe enorm belangrijk deze nieuwe technologie zou worden. Niemand in mijn omgeving die het geloofde.

    Voor die tijd was ik als fotograaf al in de weer geweest met de eerste versies van Photoshop omdat ik besefte dat fotografie binnen niet al te lange tijd digitaal zou gaan. Geen fotograaf die dat destijds serieus nam.

    Toen het World Wide Web doorbrak begreep ik dat hele bedrijfstakken hierdoor ontregeld zouden worden, te beginnen met uitgevers. Ik zie ze nog minzaam kijken tijdens seminars waar ik ze mocht toespreken.

    Toen digitale video doorbrak probeerde ik als business development manager bij Apple om Final Cut Pro te verkopen aan de omroepen, maar weinigen in Hilversum zagen in dat hun miljoenen kostende editing suites binnen luttele jaren vervangen zouden worden door een laptop.

    Toen de iPhone werd geïntroduceerd probeerde ik journalisten te overtuigen hoe ze dit als een uniek gereedschap konden inzetten. Nog altijd zitten de meesten aan hun bureau stukjes in (godbetere het) Microsoft Word te tikken. En tijdens recentelijke seminars en workshops zie ik opnieuw uitgevers, journalisten of fotografen minzaam luisteren naar mijn verhaal over het belang van social media voor het verspreiden, waarderen en ontdekken van content.

    Kortom ik ben een vijftiger die inmiddels weet waar Abraham in deze moderne tijd de mosterd haalt. En ik kan je alvast verklappen dat hij die gewoon online bestelt. Morgen zal ik je vertellen waar hij dat doet...


    Door: Fred van der Ende